10/03 Yolo-proof?

Afgelopen vrijdag kwam de commissie Cohen naar buiten met het langverwachte rapport over de Facebookrellen in Haren. Naast een grondige analyse over wat er zoal is misgegaan op die bewuste septemberavond, trekt de commissie ook een aantal bestuurlijke lessen en doet het aanbevelingen om ook andere gemeenten “YOLO-proof” te maken.

In de conclusie staat onder meer dat de burgemeester onvoldoende gebruik heeft gemaakt van zijn openbare orde bevoegdheden (p 20). In Haren is een noodbevel overwogen en een noodverordening afgekondigd. Waren er andere opties? Niet alle in het rapport genoemde alternatieven zijn even realistisch. Voor bestuurlijke ophouding geldt hetzelfde als de noodverordening; het staat of valt bij de politiecapaciteit om deze toe te passen. Ook wordt de last onder dwangsom voorgesteld. Daarmee kunnen jongeren die filmpjes op Youtube plaatsen worden gesommeerd om deze weer te verwijderen. Maar daarvoor geldt dat de burgemeester dat alleen kan toepassen op jongeren in Haren. Plaatst iemand in Emmen een oproep om naar Haren te komen, dan heeft een burgemeester in Haren daar niets over te zeggen.

De burgemeester in Haren activeerde GRIP3, onder meer omdat in de regio Groningen de afspraak geldt dat een beroep op de voorlichterspool kan worden gedaan bij GRIP3 of hoger. De commissie (p20) vindt dat onjuist en stelt ‘dat het mogelijk had moeten zijn om anderen bij te laten springen zonder GRIP-structuur’. Dit lijkt meer op een aanbeveling dan een conclusie, omdat de afspraken in Groningen nu eenmaal zo waren als ze waren. Dat laat onverlet dat – zoals in sommige andere regio’s gebruikelijk is – het inderdaad wenselijk lijkt om te kijken of crisiscommunicatie a-synchroon kan opschalen en als aparte discipline kan aanhaken bij het SGBO en de driehoek.

De commissie was in het rapport en in de presentatie stellig dat openbare orde problemen niet in GRIP-verband moeten worden aangestuurd. “Nodeloos complicerend”, zo valt in de conclusies te lezen. In de presentatie werd verwezen naar de Amsterdamse aanpak rond Koninginnedag, waar ook geen GRIP3 wordt gehanteerd. Afgaande op de COT-analyse van Koninginnedag 2012 werkt de Amsterdamse crisisorganisatie met een zogenoemde Vijfhoek (de reguliere driehoek aangevuld met brandweer en GHOR). Het vraagt om een nadere beschouwing hoe de GRIP3-structuur daar in de kern van verschilt en hoe openbare ordeproblemen in de toekomst het beste kunnen worden aangepakt.

In de aanbevelingen (p29) geeft de commissie mee om de ervaring van de grote steden uit het Westen van het land aan te boren bij problemen. Het neigt naar Randstedelijke arrogantie, aangezien het niet zou moeten uitmaken waar de kennis voor handen is. Zoals Utrecht bij de rellen in Ondiep de lessen van de rellen in Den Bosch benutte, benutte Amsterdam bij het tentenkamp met asielzoekers de eerdere ervaringen van het tentenkamp in de gemeente Vlagtwedde. Maar het is goed om vooraf de kennis van elders te benutten, zoals het Nederlands Genootschap van Burgemeesters al jaren doet.

Samenvattend: het is een grondige analyse van de avond zelf, maar in de aanbevelingen wordt het rapport weinig concreet.

Tot slot een hilarische aanbeveling (p 30). Het is de suggestie om bij crises een team te formeren dat ‘de goede vragen stelt’. Mijn persoonlijke ervaring leert dat je bij crises vaak pas achteraf kunt vaststellen wat vooraf de goede vragen zouden zijn geweest. Maar dat terzijde.

10 maart 2013
NGB/Wouter Jong

Verder lezen?
Klik hier door voor het overzicht van bevoegdheden van burgemeesters.

naar vorige weblog

Kennis delen via twitter | crisisbeheersing | crisiscommunicatie | burgemeesters

 

Reacties

Bert Brugghemans
Twee onmiddellijke comments:- Wij streven juist naar wel opschalen voor openbare orde problemen. Niet om de zaken nodeloos complex te maken, maar om te vermijden dat andere hulpdiensten de acties van de politie doorkruisen of zelf in de rellen terecht komen. De lead ligt uiteraard bij de politie. De Belgische wetgeving laat perfect toe om de leiding situationeel toe te kennen. - De aanbeveling om een team samen te stellen dat "de goede vragen stelt" is inderdaad hilarisch. Een crisis heeft een open einde en goede vragen kan je enkel stellen wanneer je weet wat het goede einde is. De facto onmogelijk dus. Anderzijds is het wel goed om wat mensen te hebben die kritisch zijn ten opzichte van de beslissingen. Dat heb je nodig in elk goed veranderings- en/of crisis team.

Ap van der Pijl
Cohen heeft er nadrukkelijk wel een en ander over gezegd maar in de bespiegelingen achteraf valt het toch weer wat weg... De zeer terechte constatering dat gemeenten bestuurlijk & ambtelijk soms net een maatje te klein zijn voor een bepaalde crisis of ramp. Dat is zeker geen verwijt maar m.i. een terechte constatering. Niet alle ruim 400 gemeenten kunnen overal op voorbereid zijn, niet elk politiemens heeft voldoende ervaring. Maar dat iedereen z'n maximale best heeft gedaan lijkt mij wel duidelijk... Natuurlijk is het goed om te kijken naar lessen voor de toekomst, en ook hier worden wij weer wijzer van. Maar een bepaalde vorm van acceptatie hoort er soms ook gewoon bij... Shit happens. Of netter gezegd: Laten we ook een balans zoeken door iets meer te relativeren zonder te bagatelliseren...

 

H.Timmermans
Zondag, 10 maart, 2013 - 23:54

Waar m.i. te gemakkelijk aan voorbij wordt gegaan is het feit dat ook Cohen maar blijft denken dat het strak toepassen van procedures en het goed laten werken van de klassieke hierarchie dit probleem zou kunnen voorkomen of althans hanteerbaar zou kunnen maken. In dit soort extreme situaties zul je als verantwoordelijk gezag de moed moeten hebben om dwars door je eigen gevestigde structuren heen tijdelijk nieuwe verbanden te creeren die vanuit hun kennis en inzicht in de netwerken die rond Haren actief waren, gaan opereren. Daarbij zou de ME wellicht niet eens hoeven optreden. Een tweede punt dat mij opvalt is dat de burgemeester en de politiechef door de cie Cohen worden aangepakt, terwijl hun bazen in het hele stuk niet voorkomen. Dit was geen plotseling voorval. We hebben een paar dagen kunnen zien aankomen dat het mis zou kunnen gaan. Waarom hebben dan die hoger geplaatsten niet ingegrepen en die arme burgemeester en politiechef laten aanmodderen? Zo beschouwd heeft 'de overheid' hier niet veel geleerd. Dat geeft te denken voor de toekomst.

 

Willem Treurniet

Ik ben het eens met wat in de BLOG staat over het loskoppelen van crisiscommunicatiecapaciteit van GRIP-structuur. GRIP is bedoeld als hulpmiddel om snel coördinatiecapaciteit te alarmeren. Ik kan me ook incidenten voorstellen waar (slechts) behoefte is aan multidisciplinaire coördinatie rond plaats incident (GRIP 1) waar toch behoefte is aan crisiscommunicatiecapaciteit.

 

Just krijn

Maandag, 11 maart, 2013 - 09:45

Cohen valt over het hanteren van de GRIP-structuur en geeft aan dat het binnen de driehoek houden logischer zou zijn geweest. Daarmee gaat hij voorbij aan een tweetal zaken:- de driehoek is een overleg- de GRIP-structuur zorgt voor een eenkoppige leiding Juist deze twee zaken zorgen voor een snellere besluitvoming binnen GRIP. Met als bijkomend voordeel dat de communicatie vanuit een scenario en standpunt plaatsvindt. Waarbij de door Cohen geadviseerde collegiale bijstand in een GRIP-situatie formeel wordt en daarmee minder aan het toeval wordt overgelaten. Het bevreemdt me dat de aanbevolen oplossingsrichting gaat naar meer overleg, minder formele besluitvorming en meer vrijwillige inzet.

 

Josine van de Ven

Leren doe je niet alleen van de zaken die fout zijn gegaan, maar ook van situaties die (net) goed liepen. Wat zijn de positieve punten die we uit deze casus kunnen opschrijven?
 
 

 

U bent hier

<div></div>