NGB: Collegiaal delen van ervaringen bij crises

Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB) ondersteunt sinds 2007 burgemeesters en locoburgemeesters bij crises. De kern van de ondersteuning bestaat uit het aanreiken van strategische en praktische tips en ervaringen van collega-burgemeesters die eerder met een vergelijkbare situatie te maken hebben gehad. De tips en ervaringen komen daarbij zowel van binnen als van buiten de eigen veiligheidsregio.

Onderstaand artikel is ook opgenomen in het Magazine Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing (juni/juli 2010) en belicht de werkwijze van het NGB bij crises.

Doorgaans adviseert het NGB vooral over - in operationele zin - bescheiden incidenten met een grote lokale impact. Van geruchtmakende (gezins)moorden tot fatale ongelukken, van maatschappelijke onrust door demonstraties van extreem rechts tot aantijgingen richting pedoseksuelen. De vliegramp in Libië was een ramp op een duidelijk andere schaal. De impact van die ramp was feitelijk te zien als een aaneenschakeling van 33 lokale crises. Dorpsgemeenschappen en steden in het hele land werden getrofen door het verlies van families, vrienden en bekenden.

Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters heeft de eerste dagen na de ramp nauw contact onderhouden met de burgemeesters van gemeenten waar de slachtoffers vandaan kwamen. In regelmatige e-mail nieuwsbrieven werden lessen gedeeld met de leden van het Genootschap. Daarbij gaven wij onder meer tips mee over de ontstane mediadruk richting nabestaanden.

Op basis van ervaringen met slachtofers uit Uruzgan is bijvoorbeeld de suggestie meegegeven om de familie te laten bijstaan door een gemeentelijke voorlichter. Deze voorlichter kan de nabestaanden dan van de media afschermen. Ook zijn de burgemeesters gewezen op aantal juridische aandachtspunten rond de Wet op de Lijkbezorging. In het verleden heeft de toepassing van deze wet bij rampen in het buitenland soms tot pijnlijke situaties geleid, situaties die burgemeesters uiteraard willen voorkomen. Andere gedeelde lessen waren bijvoorbeeld recent nog aangedragen door Anneke van Dok (burgemeester in Niedorp) die in januari 2010 te maken kreeg met twee adoptieouders uit haar gemeente die bij de aardbeving in Haïti waren omgekomen.

Er is gedurende de eerste dagen veelvuldig contact geweest tussen het NGB en het Nationaal CrisisCentrum (NCC) bij Binnenlandse Zaken, dat voor burgemeesters het bestuurlijke aanspreekpunt was. Waar het NGB vooral collegiale lessen binnen de beroepsgroep verspreidde, was het NCC binnen de rijksoverheid het officiële aanspreekpunt voor burgemeesters over procedures en de stand van zaken rond de identificatie en repatriëring. Burgemeesters beschikten daarbij overigens niet over meer informatie dan de nabestaanden zelf ontvingen via de familierechercheurs. Sterker nog, de procedures van het Landelijk Team Forensische Opsporing waren zodanig dat nabestaanden als eerste de informatie ontvingen en daarna pas het politiekorps, NCC en burgemeester werden ingelicht.

Om te voorkomen dat de collegiale handreikingen van het NGB tegenstrijdig zijn met de adviezen uit de eigen organisatie of de veiligheidsregio, raadt het NGB steevast aan om de adviezen ook met de eigen organisatie af te stemmen. Los van plannen en procedures tracht het NGB vooral de context te schetsen waarin de afwegingen worden gemaakt. Waar in een plan staat hoe een bijeenkomst voor nabestaanden moet worden opgezet, staan wij stil bij de vraag of je een dergelijke bijeenkomst wilt opzeten. We geven dan ervaringen mee van collegaburgemeesters die voor de keuze stonden om wel of geen bijeenkomst op te zeten. Op die manier werken we aan de borging van bestuurlijke expertise, aan de hand waarvan de burgemeester zelf de afweging maakt of en hoe hij/zij de ervaringen toepasbaar maakt in de eigen gemeente. Het zijn vaak die persoonlijke ervaringen van collega’s die in de praktijk zo op prijs worden gesteld.

Wouter Jong/NGB

U bent hier

<div></div>