24/07 Crises in Nederland (1979 tot nu)

De afgelopen weken heb ik de oude interviews weer eens afgestoft, die we in de loop der jaren hebben gepubliceerd op de website van het Genootschap van Burgemeesters. Het zijn interviews die deels al zijn verschenen in de bundels "Als dat maar goed gaat", "Als het dan toch gebeurt", "Ingrijpende gebeurtenissen", "Loco voor de leeuwen" en het Burgemeestersblad. Alle interviews zijn terug te vinden op www.burgemeesters.nl/crisisbeheersing.

De oudste crisis betreft de vervuiling van een woonwijk in Lekkerkerk in 1979. De laatste casus beschrijft de fatale instorting van een dug-out in Twijzel in 2014. Maar ondanks die enorme tijdsspanne valt op dat veel van de crisiservaringen bijna tijdloos zijn. Natuurlijk zitten er achterhaalde concepten in. Zoals oud-burgemeester Bloemendaal die pleitte voor het inzetten van de kabelkrant, oud-burgemeester Van Thijn die zijn dagelijkse persconferentie vlak voor het NOS Journaal gaf zodat het laatste nieuws dan mee kon, oud-burgemeester Meijer die bij het ongeluk in de Amercentrale voor het eerst werd geconfronteerd met telefoons die ook foto's konden maken, of de politie die een woonwijk afschermde van de media, zoals oud-burgemeester Rijpstra van het inmiddels heringedeelde Wymbritseradiel nog deed. 

Maar veel van de lessen komen terug op een aantal basisprincipes. Luisteren naar de samenleving en je laten leiden door hun behoeften. Zoals oud-burgemeester Schouwenaar naar aanleiding van een fatale brand zegt: "In de ogen van sommigen ben je pas begaan met de slachtoffers of nabestaanden als je slachtofferhulp inschakelt. Zo werkt het uiteraard niet. Het gaat erom dat wij de faciliteiten beschikbaar stellen waar mogelijk behoefte voor bestaan." Daarnaast komt het veelal terug op snelle communicatie en die eeuwige verantwoording en evaluaties achteraf.

Het is goed om van tijd tot tijd de lessen op te frissen en er bijvoorbeeld in het kader van oefeningen of planvorming je voordeel mee te doen. Want we kunnen elke keer opnieuw het wiel uitvinden, maar maken dan wellicht ook verkeerde aannamen. Zoals de mythe dat bij overstromingsrisico's mensen als een kip zonder kop de polder uitrijden. Terwijl de interviews van het hoogwater in 1995 laten zien dat de evacuatie ordentelijk verliep en er een hoge mate van 'noaberschap' was (interviews burgemeesters Van Tellingen en Bloemendaal). 'Noaberschap' en zelfredzaamheid die we bijvoorbeeld ook terugzagen bij grote stroomstoringen in Haaksbergen (burgemeester Loohuis), Hulst (burgemeester Mulder) en Zaltbommel (burgemeesterVan den Bosch).

Ik pleit ervoor om de gestolde kennis van ervaren burgemeesters die er al ligt te benutten. Want de kans is groot dat een volgende crisis zich al eerder in een vergelijkbare vorm heeft voorgedaan. Dan zou het jammer zijn om tijd te verliezen, terwijl er al veel kennis en ervaring voor handen is.

24 juli 2016
Wouter Jong | NGB

 

naar vorige weblog over de lijstjes van de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

U bent hier

<div></div>