16/10 NVJ debat over twitter bij crises

Gisteren nam het NGB deel aan een debat van de Nederlandse Vereniging van Journalisten in Amsterdam. Het thema van de avond was de vraag hoe internet en met name Twitter de verhouding tussen voorlichters en journalisten bij crises heeft veranderd.

Tijdens crises geven gemeenten en Veiligheidsregio's veel updates via tweets. Dat is uiteraard snel en voor ieder medium tegelijk toegankelijk, maar het beperkt voor journalisten de mogelijkheid om vragen te stellen en aan vrije nieuwsgaring te doen. Vanuit het perspectief van de overheid is het echter efficient, aangezien meerdere journalisten in het begin van een crisis allemaal zoeken naar het antwoord op die ene vraag: kunt u de crisis bevestigen?

In het debat vroegen we begrip voor het feit dat ook de overheid in het begin van een crisis weinig informatie heeft. Achter de schermen zijn 'wij' net zo hard aan het uitzoeken wat er is gebeurd. In die eerste periode lijkt het niet onoverkomelijk om de spaarzame informatie die er is via twitter te delen. Waarbij het vaak neerkomt op het bevestigen van het incident en het geven van procesinformatie (informatie over wat de hulpdiensten doen om de situatie onder controle te krijgen etc). Zodra er meer informatie valt te delen en het crisiscommunicatieteam op volle sterkte draait, moet er uiteraard weer ruimte zijn voor hoor- en wederhoor, waarbij journalisten de op straat opgevangen geruchten kunnen toetsen via telefoon, mail en persconferenties.

Bij journalisten bestaat de gerechtvaardigde angst dat gemeenten 'journalistje' gaan spelen. Ik ben zelf ook geen pleitbezorger van een burgemeester die enkel via zelfgemaakte video's met de buitenwereld communiceert. Er zal altijd een moment moeten zijn om het bestuur te toetsen en open te staan voor vraag-en-antwoord. Hoe eerder in de crisis, hoe beter. Prangende vragen over vergunningverlening, handhaving en de aanpak van de crises kunnen niet worden afgedaan met een videoboodschap.

Tijdens het debat werd ook stilgestaan bij de eigen verantwoordelijkheid van journalisten, als zij live verslag doen van een crisis. Doorgaans is het geen probleem om daar live en streamend verslag van te doen, maar er zijn situaties die potentieel gevaar kunnen opleveren omdat de informatiepositie van daders wordt versterkt als zij de beelden van buitenaf tot zich kunnen nemen. Denk aan een gijzeling (zie ook de blog over de gijzeling in het gemeentehuis van Almelo), waarbij het bijvoorbeeld gevaarlijk kan zijn om live het aanstormende arrestatieteam of de DSI in beeld te brengen. Het doorzetten van de stream met enige vertraging zou daar waarschijnlijk een oplossing voor zijn. Het argument dat burgers met Periscope live uitzenden en grote mediaorganisaties dan "dus" ook live kunnen streamen is mijns inziens niet doorslaggevend. Een eerdere ervaring rond het schietincident bij het parlement in Ottawa leert dat er gehoor wordt gegeven aan de oproep van de politie om geen beelden te posten. Als het ertoe bijdraagt dat een gijzeling tot een goed einde wordt gebracht, lijkt het met vertraging uitzenden van 'live' beelden niet onoverkomelijk.

De praktijk uit Ottawa leerde dat mensen die ondanks de oproep toch een foto of video plaatsten door de sociale druk van medegebruikers tot de orde werden geroepen. Dit ligt in het verlengde van het zelfcorrigerende vermogen van twitter, waarbij twitteraars zich tegenwoordig inzetten om geruchten met een factcheck zo snel mogelijk te bevestigen of te ontkrachten. Zie daarvoor deze eerdere blog

16 oktober 2015
NGB/
Wouter Jong

 


naar vorige weblog over het symposium `We leven mee met de nabestaanden`.

 

 

 

 

U bent hier

<div></div>