06/06 Beklijven de lessen van rampen ook?

Komende week mag ik op uitnodiging van het Veiligheidsberaad een lezing geven over de positie van verminderd-zelfredzamen. Het gaat dan met name om hun kwetsbaarheid bij stroomstoringen, gasstoringen en storingen in de waterlevering.

Terwijl ik mij daarop voorbereidde, realiseerde ik me dat ca 10 jaar geleden een Taakgroep Handicap en Lokale Samenleving bestond, die zich ook al over dat thema heeft gebogen. In 2011 is deze Taakgroep beëindigd met een afsluitende subsidie van 88.000 euro om de lessen te borgen (bron). Wellicht kijk ik verkeerd, maar ik vind online in elk geval weinig van hun gedachtegoed meer terug.

Een vergelijkbare déjà vu heb ik bij de hernieuwde aandacht van Veiligheidsregio's en I&M voor overstromingsrisico's. Wat is er over van het gedachtegoed van de Taskforce Management Overstromingen die nog geen tien jaar geleden onder leiding van Jan Fransen veel werk op dat thema heeft verzet (link)? Wat is daarmee gebeurd?

Nu dergelijke thema's weer worden aangesneden, vraag ik mij af of de lessen die we in de crisiswereld opdoen goed worden geborgd. De Onderzoeksraad voor de Veiligheid, Inspecties en andere commissies doen goed werk om te leren van crises. Maar dat richt zich doorgaans op concrete lessen die direct worden doorgevoerd. Oude rapporten en evaluaties hebben daarnaast ook vaak waardevolle inzichten. Niet alles is 1-op-1 opnieuw te gebruiken. Maar er zit vaak iets in waarvan je denkt "daar had ik zelf nooit aan gedacht". Zoals de lange lijst met Q&A's (bron) over grootschalige evacuaties die ik in 2008 met Afke Besselink maakte. De lijst was toen weer gebaseerd op eerdere ervaringen met het hoogwater in 1993 en 1995. Maar als ik de lijst nu teruglees, is het alsof je ze herontdekt. Of denk aan de lessen over de schoonmaak na een gifschandaal in Lekkerkerk (1979), die misschien heel goed kunnen worden toegepast in de grootschalige renovatie die nu in Appingedam is gepland (bron). Omdat de mensen van 2017 waarschijnlijk dezelfde zorgen hebben over hun huis, hun omgeving, hun dieren en hun welzijn als de mensen uit 1979.

Op mijn eigen terrein probeer ik mijn steentje bij te dragen door te adviseren, te bloggen en te publiceren. Onder het mom van "de boodschap zit in de herhaling" leg ik de lessen vast, maar beklijven is iets anders. Dat is het verinnerlijken van de kennis. En is vooral ook iets dat bij de lezer moet gebeuren.

Als ik op bezoek ga bij nieuwe burgemeesters, is mijn eerste les altijd: 
Denk bij een crisis: het zou wel stomtoevallig zijn als ik de allereerste in Nederland ben met dit probleem

Misschien helpt die houding bij het beklijven. Bedenk dat er al vaak over een thema is nagedacht. Beter goed gejat, dan slecht bedacht. Zoek terug in het collectieve geheugen van crisisbeheersend Nederland. En heb je zelf iets dat het waard is om te beklijven, denk dan ook aan anderen. Deel het. Via blogs. Publicaties. Of via het centrale Kennisplein van "ons" Instituut Fysieke Veiligheid. Want als zij het nu niet weten, dan weet over tien jaar misschien niemand het meer.

6 juni 2017
Wouter Jong | NGB

 

naar vorige weblog over de aanvaring bij de stuw in Grave.

U bent hier

<div></div>