Nederlands Genootschap van Burgemeesters

In dit dossier vindt u een overzicht van de passages over burgemeesters in de verkieizngsprogramma's van de poltieke partijen. Na de verkiezingen is er in dit dossier ook aandacht voor de Kabinetsformatie.

CDA:
Huiselijk geweld is de meest voorkomende vorm van geweld in de samenleving. Met de invoering van het huisverbod beschikt de burgemeester over een effectief instrument om escalatie te voorkomen. De vervolgaanpak na het huisverbod moet zich richten op de hele gezinsproblematiek. Het CDA wil dat de financiering door vier ministeries wordt vervangen door één geldstroom.

Aanhoudende burenoverlast zorgt voor een ernstige aantasting van het gevoel van veiligheid in de eigen woonomgeving en wordt daarom hard aangepakt. Het CDA wil dat burgemeesters overlastgevers sneller aanpakken (gebiedsverboden, preventief fouilleren etc.).

Er komt een landelijke politieorganisatie. Het gezag over de politie blijft voor wat de openbare orde betreft bij de Burgemeester en de regionale en lokale driehoek en voor de rechtshandhaving bij de Officier van Justitie. Het beheer van de nieuwe politieorganisatie komt bij de Rijksoverheid te liggen, zodat beslissingen ten aanzien van onder meer de aanschaf van materieel en informatiesystemen integraal en snel genomen kunnen worden.

D66:
Politici en bestuurders moeten bereid zijn verantwoording af te leggen over bereikte resultaten. Daarom vindt D66 dat de belangrijkste politieke bestuurders rechtstreeks moeten worden gekozen (burgemeester, commissaris van de Koningin, minister-president, voorzitter Europese Commissie). Deze gekozen bestuurders kunnen vervolgens hun eigen kabinet of college samenstellen.

Het gezag over de politie berust bij de burgemeester als het gaat om openbare orde en hulpverlening; het openbaar ministerie heeft het gezag bij de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde. Dit duaal gezag is de kern van de organisatie van de politie. Het beheer van de politie dient te worden hervormd. Dat vraagt opschaling van alle belangrijke beheersbeslissingen en het beheer van alle voorzieningen tot nationaal niveau.

Groen Links:
De functiescheiding tussen uitvoerende en controlerende machten wordt versterkt (een sterker dualisme) op lokaal, provinciaal en landelijk niveau. De burgemeester is niet langer voorzitter van de gemeenteraad. De gemeenteraad kiest de burgemeester.

PvdA:
De PvdA heeft stelling genomen voor de door de Raad gekozen burgemeester, voor correctieve
referenda, voor burgerinitiatieven, voor verbeteringen van het kiesstelsel. Maar om hierin
betekenisvolle vooruitgang te boeken is een breed en langjarig maatschappelijk en politiek draagvlak nodig. Zeker wanneer grondwetswijzigingen nodig zijn voor verdergaande stappen. Het maatschappelijk klimaat vraagt hier nadrukkelijk om.

De burgemeester van de grootste gemeente in de regio blijft korpsbeheerder en legt in die rol verantwoording af aan het regionaal college en aan de Minister. Alle burgemeesters leggen een Veiligheidsplan voor aan hun gemeenteraad om de lokale prioriteiten vast te stellen en brengen dit in het regionaal overleg in.

SP:
Volksvertegenwoordigers verliezen overbodige voorrechten, zoals een riante wachtgeldregeling. Betaalde bijbanen voor burgemeesters en commissarissen van de koningin verbieden we.

Trots op Nederland:
Er komt een rechtstreeks gekozen minister-president en een rechtstreeks gekozen burgemeester.

VVD:
Op gemeentelijk niveau is de positie van de burgemeester aan herwaardering toe. De huidige situatie - een tussenvorm van benoeming en verkiezing - is niet helder en valt internationaal uit de toon. De VVD is voor een rechtstreeks door de bevolking gekozen burgemeester. Het versterken van het mandaat van de burgemeester zal een krachtiger en stabieler bestuur van de gemeente mogelijk maken.

Er komt één minister die zowel het Openbaar Ministerie als de ’Politie Nederland‘ onder zijn gezag heeft. Deze minister is verantwoordelijk voor een optimale afstemming tussen beide. Binnen de nationale context zijn de burgemeesters samen met de Hoofdofficier van Justitie verantwoordelijk voor de regionale inzet en prioriteitsstelling.

ChristenUnie:
Het verkiezingsprogramma van de Christen Unie bevat geen passages over de burgemeester.