20/05 Terugkoppeling "Crisiscommunicatie" op bestuurlijk congres

Op 9 mei jl. organiseerde het Veiligheidsberaad een bestuurlijk congres, waar ook de VNG, het NGB en het ministerie van VenJ in participeerden. Tijdens een van de themasessies belichtte Arno Brok (burgemeester Dordrecht) met Wouter Jong (NGB) en Lodewijk van Wendel de Joode (VenJ) het thema ‘crisiscommunicatie’.

De workshop startte met een inleidende video over de casus Moerdijk. De video maakte direct duidelijk hoe belangrijk het is om zicht te hebben op de omgeving/public affairs, omdat tal van spelers de beeldvorming tijdens de crisis zullen beïnvloeden.

Resumerend kwamen de deelnemers tot de volgende conclusies:

• Erkenning dat er in het communicatieveld al de nodige slagen zijn gemaakt in de afgelopen jaren. Onder meer via initiatieven in de regio´s, maar ook door de NGB-publicatie "Als het op communiceren aankomt" en tal van andere initiatieven staat crisiscommunicatie duidelijk op de kaart. Burgemeesters voelen zich in zijn algemeenheid omringd door kundige communicatieadviseurs die hun steentje bijdragen om onrust en ongerustheid bij de bevolking te beteugelen. 
   
• Crisiscommunicatie is als vakgebied het niveau van de “mediatraining” ontstegen. Het gaat anno 2012 niet alleen om het verhaal op de televisie, maar ook om de manier waarop de communicatie doorklinkt in alles wat een burgemeester en gemeente doen tijdens een crises. 
   
• Omgevingsanalyse en kennis van het krachtenveld zijn essentieel, om inzicht te hebben in onderlinge belangen en de mogelijkheden en onmogelijkheden om tot een gezamenlijke communicatieboodschap te komen. Bij grotere crises wordt voorgesteld om expliciet af te stemmen wie het voortouw neemt in de communicatie (bronregio of effectregio) en wie de afstemming met andere partijen als het Rijk, waterschap, RIVM etc op zich neemt. 
   
• De afstemming tussen een burgemeester en de regiovoorzitter is vergelijkbaar met de communicatieve afstemming tussen een burgemeester en een officier van justitie bij een strafrechtelijke casus. Per geval zal moeten worden beoordeeld welke ruimte de partijen aan elkaar gunnen, om de rollen op te pakken die de buitenwereld van de burgemeester verwacht. 
  
• Social media zijn geen discussiepunt meer. Via social media kan de buitenwereld worden afgetast en komen geruchten, vermoedens en feiten snel bij het crisisteam. De goede ervaringen van Kijfhoek en Alphen aan den Rijn klonken door in de discussie. NB: Inmiddels is ca 30% van de burgemeesters ook actief op twitter.
   
• De belangrijkste crisiscommunicatiedoelstelling is het voorkómen van maatschappelijke onrust. Durf onzekerheid te communiceren en geef informatie over het proces (“wat is het crisisteam aan het doen”). Want ook dàt wil de buitenwereld horen. De oude doctrine "ik zeg nog niets want dan zeg ik ook niets verkeerd" is definitief ten grave gedragen en vervangen door “geïnformeerd wachten vermindert stress”.

Anekdote
Tot slot kwam een aardige anekdote van een burgemeester die zich vooral tijdens oefeningen onzeker had gevoeld over de communicatie. Nu hij recent een kleinere crisis van nabij had meegemaakt, kreeg hij een veel beter beeld van de potentiële kracht van communicatie. Hij heeft de druk ervaren en besefte dat hij inderdaad niet alles vanuit het Beleidsteam kan controleren. Hij durfde communicatiemedewerkers de ruimte te geven om datgene te doen dat volgens hun eigen professionele norm nodig was. Opvallend genoeg was dat besef er door oefeningen niet gekomen.

16 mei 2012
NGB/Wouter Jong

naar vorige weblog