Nederlands Genootschap van Burgemeesters

Adolf Sauerland, de burgemeester van Duisburg was volgens diverse media wel degelijk op de hoogte van alle risico's rondom de Loveparade. Hij wist van de twijfels die brandweer en politie hadden over de veiligheid rondom het evenement. Volgens de Volkskrant, die de krant Der Wester citeert, zou Sauerland een verslag hebben gezien over een veiligheidsbijeenkomst begin juni. Op deze bijeenkomst werd gesproken over het te kleine aantal vluchtwegen. Volgens de krant hebben zowel politie- als brandweerfunctionarissen de burgemeester een brief over de risico's gestuurd.

De burgemeester van Duisburg heeft opgeroepen om het onderzoek af te wachten vooraleer beschuldigingen in het rond te strooien. Maar mochten de beschuldigingen waar blijken te zijn, dan liggen vervolging voor nalatigheid en dood door schuld in het verschiet.

De vraag is hoe een dergelijke situatie zich in Nederland zou ontwikkelen. Als Duisburg in Nederland zou liggen, is de strafrechtelijke vervolging van gemeente en burgemeester lastig(er). In Nederland is namelijk nog sprake van zogeheten strafrechtelijke immuniteit. Een bestuurder kan in principe niet strafrechtelijk worden vervolgd voor de beslissingen die hij/zij neemt. De gedachte daarachter is dat een bestuurder primair verantwoording aflegt aan de politieke gremia en het strafrecht zich terughoudend dient op te stellen.

Bovenstaande is echter aan verandering onderhevig. De huidige burgemeester van Utrecht, Aleid Wolfsen, heeft in zijn periode als kamerlid een wetsvoorstel ingediend om de strafrechtelijke immuniteit op te heffen. Dit wetsvoorstel ligt nog ter behandeling in de Kamer.

Het voorstel zelf kwam weer voort uit een uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (in de zaak Öneryildiz/Turkije; klik voor toelichting). Volgens het Hof worden overheden geacht om preventief op te treden, als zij weet hebben van een levensbedreigende situatie die een inbreuk met artikel 2 EVRM (dat het recht op leven beschermt) oplevert. Overheden mogen dergelijke gevaarlijke situaties niet gedogen. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens benadrukt in dezelfde uitspraak dat diegene die artikel 2 schendt ook openstaat voor strafrechtelijke vervolging.

Resumerend: De mogelijkheden tot strafrechtelijke vervolging van een Nederlandse burgemeester in een Duisburg-achtige situatie zijn vooralsnog beperkt, maar worden op korte termijn verruimd zodra het wetsvoorstel van Wolfsen cs. in werking treedt.

29 juli 2010
NGB/Wouter Jong

Verder lezen?
Lees hier een uitgebreider artikel "Strafrechtelijke aansprakelijkheid in tijden van incidentenpolitiek" dat in november 2007 in NJB verscheen. 

Klik door voor een interview in het Burgemeestersblad waarin Jef Gabriels, burgemeester van Genk en voorzitter van de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten, de Belgische situatie van strafrechtelijke aansprakelijkheid vergelijkt met de Nederlandse situatie.

Reageren?
Reacties op deze weblog zijn welkom. Klik hier om te reageren. Reacties kunnen desgewenst op de website worden geplaatst. 

naar vorige weblog