Gisteren organiseerden de Veiligheidssocieteit Zuid-Holland Zuid en het Nederlands Genootschap van Burgemeesters een bijeenkomst over bedreigingen. Vanuit verschillende invalshoeken werd het thema van bedreigde burgemeesters belicht. Bedreigingen die vaak ontstaan na het afwijzen van vergunningen of het oprollen van hennepplantages, waar de burgemeester als meest zichtbare vertegenwoordiger van de gemeente op wordt afgerekend.
Het Openbaar Ministerie ging onder meer in op het stelsel bewaken & beveiligen. Uit de bijdrage kwam weer duidelijk naar voren dat het OM heel sterk is in het denken in scenario's. Betrokken burgemeesters gaven aan dat zij niet altijd hadden voorzien wat de consequenties zouden zijn van een inval. Dat zal het OM minder snel gebeuren. Het anticiperen zit als het ware in de genen van de organisatie. Er is altijd een plan b, waardoor het OM beter dan gemeenten in staat is om de regie te houden op een zich ontwikkelende crisis.
Als gemeenten willen leren om bij crises de regie te houden, zouden ze een voorbeeld kunnen nemen aan het OM. Al wordt het in de praktijk lastig, omdat er met het netcentrisch werken een grote valkuil opdoemt die het scenariodenken ondermijnt. Want bij netcentrisch werken wordt alle beschikbare informatie over een crisis realtime gedeeld. Het vereist de nodige discipline van een bestuurder (en de directe adviseurs in het beleidsteam) om los te komen van die informatiestroom. De uitdaging ligt erin om niet realtime op de informatie te gaan sturen, maar het vooral te benutten om de grote lijnen te duiden en te anticiperen op wat komen gaat. Voor een organisatie die gewend is om in scenario's te denken zal de verleiding van de netcentrische informatie niet zo groot zijn. Maar voor een organisatie die dat nog niet in de vingers heeft is de verleiding levensgroot om zich te laten leiden door de waan van de dag en steeds op brokjes nieuwe informatie weer bij te sturen.
Resumerend ben ik voorstander van zowel scenariodenken als netcentrisch werken. Maar bij de implementatie van het netcentrisch werken verdienen de rolvastheid en discipline van de bestuurder de nodige aandacht. De implementatie moet geen IT-feestje worden, maar ook een feest van psychologen, communicatiespecialisten en bestuurskundigen met verstand van crisisbesluitvormingsprocessen. Anders is het risico te groot dat de cyclus van beeldvorming-oordeelsvorming-besluitvorming alsnog op de laatste schakel strandt.
21 juni 2010
NGB/Wouter Jong
Verder lezen?
Klik door voor de bundel "Daar kan ik geen mededeling over doen" waarin diverse Officieren van Justitie worden geinterviewd over hun ervaringen met crises. Het scenariodenken komt daarin veelvuldig aan de orde. Lees hier de blog Wordt de burgemeester netcentrisch? (oktober 2008).
Reageren?
Reacties op deze weblog zijn welkom. Klik hier om te reageren.