Nederlands Genootschap van Burgemeesters

Samenvatting 
Op 26 oktober 2005 komen op Schiphol elf mensen om het leven bij een brand in het cellencomplex voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Burgemeester Fons Hertog is op dat moment aan de andere kant van de wereld. Het is voor wethouder Michel Bezuijen zijn eerste week als loco-burgemeester wanneer de fatale brand zich voordoet. Ruim drie jaar later is Bezuijen wederom loco-burgemeester, als een vliegtuig van Turkish Airlines vlak voor de Polderbaan neerstort. Een gesprek met de eerste loco van Haarlemmermeer over de brand, de nasleep, de crash en zijn rol als loco.

Specifieke lessen
Een aantal specifieke lessen dat in dit interview naar voren komt:

• Crisiservaringen en crisisoefeningen geven een voorsprong. 
• Een persbijeenkomst kan helpen om de mediadruk van het rampterrein af te halen, als er veel pers ter plaatse is. Houdt de persconferentie dan ook niet in de buurt van het rampterrein. 
• Bereid de persconferentie voor aan de hand van een vraag en antwoordlijst (Q&A’s). Bedenk vooraf welke vragen de pers kan stellen. Ga daarbij vooral niet zelf de feiten interpreteren. Houdt de lijn goed voor ogen en laat je niet van je stuk brengen door van tevoren goed na te denken over de vragen die je kunt verwachten. 
• Een van de eerste prioriteiten moet zijn het in kaart brengen van vergunningen en controles. Dit in kaart brengen kan door middel van een feitenrelaas, waarin alles is uitgezocht: wat is er gebeurd met alle aanvragen, wanneer is er gecontroleerd en hoe is gehandhaafd? Een feitenrelaas geeft heel staccato aan wie wanneer welke actie heeft uitgevoerd. Dit kan duidelijkheid geven in de geruchtenstroom, doordat anderen kunnen beoordelen of er juist is gehandeld. Als een gemeente dat zelf concludeert, lijkt dit op een verdediging.
• Kopieer zo nodig alle ordners uit het gemeentearchief, zodat je zelf een exemplaar ervan hebt voor het feitenrelaas. De Rijksrecherche neemt namelijk alles mee voor het onderzoek.
• Door te besluiten om een eigen onderzoek te starten, kun je de regie in eigen hand houden. De doorlooptijd van een onderzoek van de Onderzoeksraad neemt al snel meer dan een half jaar in beslag. Tevens kan je een eigen focus aanbrengen in het onderzoek, bijvoorbeeld het trekken van specifieke lessen voor de processen in de gemeentelijke organisatie.
• Wacht niet te lang met het inschakelen van externe deskundigen; wellicht vanaf moment nul. Bijna geen gemeente zal het helemaal zelfstandig kunnen afhandelen.
• Schrijf je eigen persoonlijke ervaringen op. Niet alleen om het van je af te schrijven, maar het kan wel helpen bij het verwerken.
• Let op het gevaar van operationele zuigkracht. Sommige bestuurders willen zich met alle operationele details van een incident bemoeien. Blijf voor ogen houden dat je, ook als loco, vooral de bestuurlijke invalshoek moet houden. Blijf vooruit kijken, blijf anticiperen, want dat is uiteindelijk waar je als bestuurder voor bent aangesteld.

Het complete interview met wethouder Bezuijen kunt u hier als pdf-document downloaden.

Overige interviews
Meer interviews met burgemeesters en oud-burgemeesters zijn terug te vinden in dit overzicht.