Nederlands Genootschap van Burgemeesters

Wet Tijdelijk huisverbod
Wet van 9 oktober 2008, houdende regels strekkende tot het opleggen van een tijdelijk huisverbod aan personen van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat (Wet tijdelijk huisverbod). Klik hier voor de volledige wetstekst.

________________

De Wet Tijdelijk huisverbod maakt het mogelijk om een persoon van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat tijdelijk (in beginsel 10 dagen) de toegang tot zijn woning te ontzeggen. Tijdens deze periode mag de betreffende persoon ook geen contact opnemen met zijn huisgenoten. De periode wordt benut om andere maatregelen te nemen die (de dreiging van) huiselijk geweld kunnen wegnemen.

De burgemeester legt het verbod op en kan het verbod verlengen tot maximaal vier weken. Het is een op zichzelf staande bevoegdheid. Het huisverbod kan ook worden ingezet ter voorkoming van strafbare feiten. Op overtreding van het verbod staat maximaal twee jaar celstraf of een taakstraf.

Aandachtspunten rond de inzet van het instrument:

• Er is een belangrijke samenhang met het hulpverleningstraject in de periode waarin het huisverbod wordt opgelegd. Als tijdens de tien dagen geen hulpverlening op gang komt, kan aan een belangrijk doel van het huisverbod – namelijk het wegnemen van de dreiging van huiselijk geweld – geen invulling worden gegeven.
   
• Om te beoordelen of de burgemeester een huisverbod oplegt, beoordeelt de burgemeester de gevaarzetting aan de hand van het Risicotaxatie instrument Huiselijk Geweld (RiHG).
  
• De burgemeester kan de bevoegdheid tot het opleggen van een tijdelijk huisverbod (deels) mandateren aan een hulpofficier van justitie. Het intrekken of verlengen van het verbod mag niet gemandateerd worden.
   
• De burgemeester (en de politie) is bevoegd de woning zonder toestemming van de bewoner binnen te treden, voor zover dat redelijkerwijs voor de vervulling van de taak nodig is.
   
• De burgemeester neemt contact op met het Bureau Jeugdzorg als hij van plan is om een huisverbod op te leggen wegens (ernstig vermoeden van) kindermishandeling.
   
• Nadat een huisverbod is opgelegd of verlengd, informeert de burgemeester onverwijld de uithuisgeplaatste, de huisgenoten, een door hem aangewezen hulpverlener en zonodig het Bureau Jeugdzorg.
   
• De burgemeester draagt er zorg voor dat naleving van het huisverbod wordt gecontroleerd door de politie.
   
• De burgemeester draagt zorg voor het regelen van bijstand door een raadsman voor de uithuisgeplaatste voor de duur van de behandeling van het verzoek om een voorlopige voorziening indien de uithuisgeplaatste daartoe de wens te kennen heeft gegeven. De bijstand moet binnen 24 uur zijn geregeld nadat de uithuisgeplaatste daartoe de wens te kennen heeft gegeven.
  
• Inmidddels is ook meer oog voor het onderscheid van eergerelateerd geweld en huiselijk geweld; toepassing van de Wet Tijdelijk huisverbod kan bij eergerelateerd averechts werken. Dit wordt onderschreven in de desbetreffende aanwijzing eergerelateerd geweld en huiselijk geweld van het openbaar ministerie (versie 1 juni 2010).

Het ministerie van BZK heeft een handreiking uitgebracht die de verschillende stappen in het proces beschrijft.

Casuistiek

Casus: Tijdelijk huisverbod in Zwijndrecht
De burgemeester van Zwijndrecht legt op 7 mei 2009 een tijdelijk huisverbod op aan een persoon voor de periode van voor de periode van 7 mei 2009 om 14.20 uur tot 17 mei 2009 om 14.20 uur. De zaak komt voor de rechter. Deze bepaalt dat het Risicotaxatie instrument Huiselijk Geweld (RiHG) voldoende aanknopingspunten biedt om te komen tot het besluit. De burgemeester mocht oordelen dat er een ernstig vermoeden bestaat dat geweld kan worden gebuikt, omdat uit het RiHG blijkt dat de aanwezigheid van de persoon in de woning ernstig en onmiddellijk gevaar oplevert voor de veiligheid van zijn echtgenote. Diverse personen hebben verklaard dat de man zijn echtgenote al jaren stelselmatig vernedert en fysiek en geestelijk mishandelt. Deze verklaringen zijn ten overstaan van een hulpofficier van justitie afgelegd door de echtgenote, de ouders van de man, een huisvriend en een huisvriendin. Van de verklaringen is proces-verbaal opgemaakt. De rechter stelt dat geen redenen bestaan om aan de juistheid van de verklaringen of van het proces-verbaal te twijfelen. Klik door voor de volledige tekst van de desbetreffende uitspraak.

Overige casuistiek
Het Ministerie van Justitie heeft een uitgebreid overzicht met jurisprudentie gemaakt over het tijdelijk huisverbod. Klik hier om het te downloaden.

Verder lezen?
Zie ook de website van het Steunpunt Huiselijk Geweld (externe link) en het achtergrondartikel ‘Wat nou, geen sleutel?!’ uit Binnenlands Bestuur van 13 februari 2009.

Lees hier de Aanwijzing eergerelateerd geweld en huiselijk geweld van het openbaar ministerie.