BOPZ

Wet Bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ)
Wet van 29 oktober 1992, tot vervanging van de Wet van 27 april 1884, Stb. 96, tot regeling van het Staatstoezicht op krankzinnigen. Klik hier voor de volledige wetstekst.

Op termijn zal de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg deze wet vervangen.

______________

De Wet Bijzondere opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (Bopz) geeft de procedures weer voor het (gedwongen) opnemen en behandelen van personen in psychiatrische ziekenhuizen: de voorlopige machtiging, de voorwaardelijke machtiging, de observatiemachtiging, de machtiging tot voortgezet verblijf, de in bewaringstelling op last van de burgemeester (IBS), en de machtiging op eigen verzoek.

De taak van de burgemeester in de opnameprocedure is beperkt tot de afgifte van last tot inbewaringstelling bij acuut dreigend gevaar voor of door de patiënt en de procedure voor een rechterlijke machtiging niet kan worden afgewacht. Artikel 20 Bopz geeft de burgemeester de bevoegdheid de betrokkene in bewaring te stellen wanneer de betrokkene gevaar veroorzaakt, het ernstige vermoeden bestaat dat een stoornis van de geestvermogens de betrokkene het gevaar doet veroorzaken, het gevaar zo onmiddellijk dreigend is dat een voorlopige machtiging niet kan worden afgewacht en het gevaar niet op een andere manier kan worden afgewend. Het moet dus gaan om: 

  • een gevaar en
  • een stoornis.

De wetgever verstaat onder stoornis van de geestesvermogens de gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke verstoring van de vermogens tot denken, voelen, willen, oordelen, en doelgericht handelen.

Bij een spoedprocedure geldt de regel dat de burgemeester tot IBS kan gelasten als het gevaar (eerste criterium) zo onmiddellijk en dreigend is dat de vordering van een Rechterlijke Machtiging niet kan worden afgewacht. Bovendien hoeft de burgemeester nog geen zekerheid te hebben van de geestelijke stoornis (tweede criterium); een 'ernstig vermoeden' daarvan is in de spoedprocedure voldoende. Voor de voortzetting van een IBS beoordeelt de officier van justitie de stoornis uiteraard wel.

Voor de taak van de burgemeester zijn de volgende aandachtspunten van belang:

  • Er is een geneeskundige verklaring nodig om de IBS-verklaring af te geven. De burgemeester oordeelt of de verklaring de last tot inbewaringstelling kan dragen. Het gaat om een schriftelijke verklaring. Alleen in uitzonderlijke gevallen volstaat een telefonische concept-verklaring, die snel gevolgd moet worden door een schriftelijke.
     
  • De burgemeester dient zorg te dragen dat zo spoedig mogelijk de in bewaring gestelde wordt voorzien in rechtsbijstand
     
  • Uiterlijk op de eerste werkdag na de afgifte van de IBS, moet de burgemeester de documenten aan de officier van justitie sturen.
     
  • De burgemeester kan de bevoegdheid in de Wet Bopz delegeren aan een wethouder los van het locoburgemeesterschap..

Een ieder kan de burgemeester op de hoogte stellen van het eventuele (dreigende) gevaar dat de patiënt oplevert. De familie kan dit zelf doen, maar ook hulpverleners of 'buitenstaanders'. De 'verzoekers' moeten zich richten tot de burgemeester van de plaats waar het gevaar dreigt, of waar dat zich al voltrekt. 

Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft een handreiking (pdf) opgesteld om overlast van psychisch kwetsbaren tegen te gaan.

Casuistiek

Casus: Inbewaringstelling via arts die geen psychiater is
De burgemeester van Maastricht gelastte een inbewaringstelling op basis van een schriftelijke verklaring van een arts die geen psychiater was. De Wet Bopz stond daaraan niet in de weg. Volgens de rechter brengt het door het EHRM gestelde vereiste van een "objective medical expertise" wél mee dat, wanneer een persoonlijk voorafgaand onderzoek door een psychiater niet mogelijk is geweest, de rechter slechts een machtiging tot voortzetting van de inbewaringstelling mag verlenen na te hebben kennisgenomen van een schriftelijke - dan wel ter zitting mondeling afgelegde en in het proces-verbaal van de zitting te vermelden - verklaring van een niet behandelend psychiater die persoonlijk de betrokkene na diens inbewaringstelling heeft onderzocht. Klik door voor de volledige uitspraak.

Casus: Geneeskundige verklaring niet opgemaakt door "medical expert"
Geneeskundige verklaring niet opgemaakt door "medical expert" (psychiater). Ook geen beoordeling onmiddellijk na opname. Verzoek verlenging IBS afgewezen. Klik door voor de volledige uitspraak (LJN BC2671).

 

Verder lezen

U bent hier

<div></div>