Bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast

De burgemeester heeft een bevelsbevoegdheid om op te treden tegen mensen die individueel of groepsgewijs de openbare orde verstoren of daarbij een leidende rol spelen. Het betreft hier zowel de bestrijding van voetbalvandalisme als andere vormen van overlast zoals rond evenementen (kermis, Koningsdag, Oud & Nieuw, etc.), bij wijkoverlast en bij uitgaansgeweld. Voor first-offenders geldt de restrictie dat het moet gaan om ernstige verstoring van de openbare orde, zoals bijvoorbeeld het gooien van stenen of vuurwerk naar de politie of naar supporters van de tegenpartij. Voor mensen die herhaaldelijk de openbare orde vestoren, geldt deze restrictie niet.

De burgemeester kan tevens een bevel geven aan een persoon aan wie door een private organisatie (KNVB, Betaald Voetbal Organisatie) een sanctie (bijvoorbeeld een stadionverbod) is opgelegd wegens gedrag, dat bij de burgemeester de ernstige vrees doet ontstaan dat die persoon de openbare orde zal verstoren. Daarmee strekt het privaatrechtelijke (stadion)verbod zich uit tot een groter gebied in de gemeente.

Bevel op basis van Gemeentewet artikel 172a
Het bevel kan de volgende vormen hebben:

  • omgevingsverbod: een verbod om zich bij bepaalde objecten of in bepaalde delen van de gemeente te bevinden;
  • groepsverbod: een verbod om zich in bepaalde delen met meer dan drie personen in groepsverband op te houden;
  • meldplicht: een plicht zich te melden op of vanaf bepaalde plaatsen, al dan niet in de gemeente gelegen.

De burgemeester kan een dergelijk bevel voor ten hoogste drie maanden vaststellen en maximaal drie maal verlengen, waarmee de totale periode twaalf maanden kan bestrijken. Ook is er de mogelijkheid om het bevel te spreiden over in totaal 90 dagen in een tijdvak van 24 maanden. De burgemeester kan een bevel tussentijds aanpassen, intrekken of aan betrokkene ontheffing verlenen.

Het bevel kan betrekking hebben op personen die in een andere gemeente de openbare orde verstoren, bijvoorbeeld voetbalhooligans die uitwedstrijden bezoeken. De burgemeester kan dan een burgemeester van een andere gemeente verzoeken om deze persoon tevens namens hem een overeenkomstig bevel te geven. De burgemeester zendt een afschrift van het bevel dat hij namens een andere burgemeester heeft gegeven, aan die burgemeester.

Wanneer een burgemeester een meldplaats in een andere gemeente vaststelt, dan stuurt hij tijdig een afschrift van het bevel tot melding aan de burgemeester van die gemeente.

Gedragsaanwijzing voor de officier van justitie
Het gaat te ver om in het kader van dit zakboek in te gaan op de bevoegdheden van de officier van justitie, maar in de Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast is een bevoegdheid aan de officier van justitie toegekend, die beperkend werkt op de bevelsbevoegdheid van de burgemeester in deze wet. De officier van justitie kan namelijk een gedragsaanwijzing opleggen aan verdachten van strafbare feiten waarmee de openbare orde in het geding was. Deze gedragsaanwijzing betreft een omgevingsverbod, een contactverbod en een mogelijke meldingsplicht. De burgemeester kan niet aan iemand voor hetzelfde gebied een omgevingsverbod opleggen als al een gedragsaanwijzing van de officier van justitie voor betrokkene geldt.

Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) heeft een dossier voetbalwet met nadere informatie over de bevoegdheid.

Casuïstiek

Casus: Gebiedsontzegging binnenstad Leeuwarden
De burgemeester van Leeuwarden heeft op grond van artikel 172a iemand een bevel opgelegd om zich drie maanden niet in het centrum van de stad te bevinden. De burgemeester hanteert daarbij het beleid zoals neergelegd in de beleidsregels overlast. De persoon in kwestie was betrokken bij diverse incidenten. Zo was hij in het bezit van een nepvuurwapen, heeft hij iemand bedreigd met een taser en zijn er aangiftes tegen hem gedaan wegens verschillende geweldsincidenten. De voorzieningenrechter oordeelt dat deze delicten de openbare orde ernstig verstoren. Verder vindt de voorzieningenrechter van belang dat deze incidenten in een relatief korte periode plaatsvonden. De opgelegde gebiedsontzegging voor de duur van drie maanden acht de rechter niet in strijd met de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit. Klik door voor de volledige uitspraak in deze casus.

Casus: Aanpak hooligan Den Haag
De burgemeester van Den Haag legt op grond van artikel 172a van de Gemeentewet een gebiedsverbod op aan een overlast gevende voetbalsupporter. Dit gebiedsverbod houdt in dat de persoon op dagen dat het Nederlands Elftal wedstrijden speelt in het kader van het Europees Kampioenschap voetbal 2012 vanaf vijf uur voor, tot vijf uur na iedere wedstrijd zich niet mag begeven in een bepaald gebied waar de wedstrijden op grote schermen te volgen zijn. De burgemeester is bevoegd om bevelen te geven ter handhaving van de openbare orde, aan een persoon die herhaaldelijk individueel of groepsgewijs de openbare orde heeft verstoord of bij groepsgewijze verstoring van de openbare orde een leidende rol heeft gehad, bij ernstige vrees voor verdere verstoring van de openbare orde een bevel geven zich niet te bevinden in of in de omgeving van een of meer bepaalde objecten binnen de gemeente, dan wel in een of meer bepaalde delen van de gemeente. De persoon behoort volgens de politie tot de harde kern supporters van ADO Den Haag en heeft in het verleden gezorgd voor verstoring van de openbare orde. Klik door voor de volledige uitspraak in deze casus.

Casus: Groepsverbod in kader Top 600-aanpak
De gemeente Amsterdam hanteert een zogenoemde ‘Top 600-lijst’ van personen die in de afgelopen vijf jaar veelvuldig in verband zijn gebracht met ‘High Impact Crimes’ zoals straatroven en overvallen. Een van de personen op de lijst maakt deel uit een overlastgevende jeugdgroep in de Diamantbuurt. Betrokkene komt over de laatste vijf jaar voor in 298 mutaties (vernieling, in geparkeerde auto’s kijken, scooteroverlast, intimiderend gedrag, geluidsoverlast, recalcitrant gedrag, etc.). De burgemeester legt hem op grond van artikel 172a voor een bepaald gebied een groepsverbod op, waarbij hij zich met niet meer dan twee andere personen zonder redelijk doel in het aangegeven gebied mag begeven. Klik door voor de volledige uitspraak in deze casus.

Verder lezen

 

U bent hier

<div></div>